Yeni tahlil sürecinin Çerçeve Yasası, Sevr’in yıldönümünde Meclis’te görüşüldü: ‘Amaç ömür uzunluğu cumhurbaşkanlığı’

TBMM Genel Kurulu, dün yeni tahlil süreci kapsamında hazırlanan ve “Çerçeve Yasa” olarak anılan Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi’ni görüştü. Görüşmelerin Osmanlı’nın parçalanmasını öngören Sevr Antlaşması’nın 106. yıldönümüne denk gelmesi reaksiyon çekti.

BAHÇELİ GAZETECİYE TEPKİ GÖSTERDİ

Genel heyet salonuna birinci gelen lider MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli oldu. Gazeteciler; genel heyete girmeden evvel kuliste Bahçeli’ye soru yöneltti. Bahçeli, Çerçeve Yasa için “Bazı partilerde kafa karışıklığı görünüyor” diyerek yorum isteyen gazeteciye, “18 saat dinleyeceksiniz. Soru mu bu şimdi?” yansısını verdi.

‘TÜRK MİLLETİ YIRTIP ATACAKTIR’

Gündem dışı konuşmalar sırasında kelam alan Yeniden Refah Partisi milletvekili Mehmet Aşıla, yasanın referanduma götürülmesinin yanlışsız yol olacağını belirtti. İYİ Parti Bursa Milletvekili Selçuk Türkoğlu ise “Sevr’in 106. yılında, 100 yıllık Cumhuriyet’e reklam arası diyenlerle, Cumhuriyet’i asimilasyon ve zulüm idaresi diyenlerin getirdiği bu Sevr yasasını, Türk milleti yırtıp atacaktır” tabirlerini kullandı.

GENEL KURUL’DA SEVR TARTIŞMASI

AKP Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül; yasa teklifinin “Sevr’in tarihine denk geldi” tenkitlerini anlayamadığını belirterek; “Bugün işte Sevr’in yıl dönümüymüş de bugüne getirmişiz. Bugün bizim için manalı olan gün Çanakkale’de destanı yazılan Anafartalar destanıdır, Çanakkale ruhudur. Nasıl bin sene evvel Sultan Alparslan’la bu kapılar daima birlikte açıldıysa kıyamete kadar Çanakkale’de omuz omuza şehit olmuşların kardeşliği için yapılan bir gayrettir. Sevr emperyalistlerin projesiydi. Bugün gazi Meclis emperyalistlerin kardeşliğimizi bozma eforunu da çıkaracağı kanunla paçavraya çevirecektir” dedi. İYİ Parti Grup Başkanvekili Turhan Çömez ise kelam alarak, Abdulhamit Gül’ün Google’a bakarak tarih okumasını yaptığını belirtip; “Sevr Antlaşması’nın yıldönümü bugün. Bunu bugün yapmayın dedik dinlemediniz. Çanakkale’yi kullanmayın bu bir ihanet yasasıdır. Sevr üzere yırtıp atacağız” dedi.

İYİ PARTİ’DEN ‘YASA GÖRÜŞÜLMESİN’ ÖNERİSİ

Gündem dışı konuşmaların ardından, İYİ Parti yasanın görüşülmemesi için küme önerisi verdi. Teklif üzerine konuşan İYİ Grup Başkanvekili Turhan Çömez; eski İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’nun “Cumhuriyetin 100. yılında dağlarda tek bir terörist kalmayacak” kelamlarını anımsatarak, “Ne oldu da dağlarda bir tek terörist kalmayacak diyen İçişleri Bakanı’nın partisi bugün terörle oturup bir masa etrafında ülkenin yazgısıyla ilgili pazarlık yapar hale gelmiştir?” reaksiyonunu gösterdi. İYİ Parti’nin önerisi reddedildi.

SAADET’TEN ‘KAYGILI’ DESTEK

Önergelerin görüşülmesinin akabinde yasanın görüşmelerine başlandı. Burada konuşan Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan yurttaşların süreçle ilgili tasalarına dikkat çekerek “Kaygılarımızın bizi tekrar kutuplaşma ve çatışma siyasetine sürüklemesine müsaade vermeyeceğiz. Bu sebeple, toplumsal dayanışmayı, kardeşliği, hukuku, millet iradesini ve ortak geleceği güçlendirecek bir anlayışla bu sürece dayanak veriyoruz. Bu takviye rastgele bir siyasi aktöre şartsız bir takviye değildir, iktidarın bütün uygulamalarına verilmiş bir onay da değildir. Kanun teklifinin her maddesine bir kefalet değildir. Bizim dayanağımız Türkiye’nin sıkıntılarını Türkiye’nin iradesiyle çözebilme çabasınadır” dedi. Arıkan, yasaya “evet” diyeceklerini belirterek “Terörün sona ermesine ‘evet’ diyoruz. Lakin şiddetin yasallaştırılmasına, millet iradesinin devre dışı bırakılmasına, kapalı kapılar ardında yürütülen süreçlere ‘hayır’ diyoruz” tabirlerini kullandı.

‘YASAL ADIM BİR ÖDÜLDÜR’

İYİ Parti ismine konuşan Genel Başkan Müsavat Dervişoğlu; “Bu iktidar elinde tuttuğu yetkiyi, devleti içten içe çürüten bir tadilat ruhsatı üzere kullanmaktadır. Nihayetinde bu kanun teklifi İmralı’daki terör mahkumunun onayından geçerken, Türk milletinden gizlendi, hatta imzalayanlar dahi içerikten habersizdi. Meclis, sürecin başındaki üzere, yalnızca bir tescil makamına indirgenmiştir” dedi. Dervişoğlu sürecin; evvel silahların toparlanıp imhası, sonra komuta kademesinin çözümlendirilmesi ve fakat bunlardan sonra tüzel adımların atılması gerektiğini vurgulayarak; “Yasal adım bir ödüldür ve evvel hak edilir, sonra verilir. Silahsızlanma – dağılma – entegrasyon sıralaması, bu yasal düzenlemede fiilen aksine çevrilmiştir. Evvel tüzel kazanım verilmekte, meçhul bir gelecekte de silahsızlanma vaat hâline gelmektedir. Bu yasa terör örgütünü devletle eş tutmaktadır” tabirlerini kullandı.

‘KÜRTLERİ PKK İLE EŞİTLEMEKTEDİR’

“Yaptığımız itirazımız, esasen tek adam rejimiyle prestiji zedelenen Meclisimizin prestijini korumaktır” diyen Dervişoğlu; “Bu sürecin günahına ortak edilmek dışında, Meclis’in yeri nedir sanki? Büyük Türk milleti bilmelidir ki; bugün tüm laf cambazlıklarının geldiği noktada 50 yıllık terör örgütü PKK’nın Avrupa’daki uyuşturucu baronları, Kandil ve etrafındaki kiralık katilleri affedilmek ve siyasete kazandırılmak istenmektedir. Bizim için bunun ismi: Milli kimliğimize, Cumhuriyet’e karşı kalkışmadır. Sorunun öznesi yaptığınız Kürtleri, PKK ile eşitlemek yüzünden kalkışmadır. Çalakalem hazırladığınız bu metinle, PKK ile Kürt’ü eşitlemeye çalıştığınız için bir kalkışmadır. İmralı’daki müebbetlik hükümlüyü, Kürtlere kayyum atamaya çalıştığınız için kalkışmadır. Hedef, Sayın Erdoğan’a ömür boyu Cumhurbaşkanlığı’nın yolunu açmaktır” diye konuştu.

‘ERDOĞAN’I TAM YETKİLİ, TAM SORUMSUZ YAPIYOR’

Millet olmanın etnik bir işaretlemeyle değil, yurttaşlık hukukuyla imkanlı olacağını söyleyen Dervişoğlu; “PKK silah bırakmıyor, metot değiştiriyor. Ve iktidar ortakları üç-beş oy uğruna, anayasa değişikliği uğruna, ömür uzunluğu başkanlık uğruna bu kirli oyunu milletimize ‘Terörsüz Türkiye’ diye pazarlamaya çalışıyor. Bu kanunla, Cumhurbaşkanı’na bu kadar sıfatının akabinde bir de ‘Başkadılık’ makamı bahşediliyor. Bir de Erdoğan’ı tam yetkili ancak tam sorumsuz yapmakta. Bu yasada vazife alanların sorumsuzlukla korunuyor, fakat boştur. Hatırlayın, 12 Eylül darbecileri anayasaya süreksiz bir madde koyup, kendilerine müdafaa kalkanı yaptılar. Sonuç ne oldu? Devran değişti ve yargılanıp, 40 yıl sonra da olsa ceza aldılar. Bunu yapan iktidar, bu gerçeği görmüyor mu?” dedi.

CHP’DEN ‘TEREDDÜTSÜZ’ DESTEK

Butlan idaresindeki CHP ismine konuşan Kars Milletvekili İnan Akgün Alp, “yasayı tereddütsüz olarak desteklediklerini” söyledi. Yasada demokratikleşme tekliflerine yer verilmemesine yönelik tenkitlere cevap veren Alp, yasanın “ilk adım” olma niteliği taşıdığını savundu. Alp, teklife gelen “af” tenkitlerine karşı da “Genel af, kamu davasını ve mutlaklaşmış mahkûmiyeti bütün cezalarıyla ortadan kaldırmaktadır. Halbuki bu teklifte kabahatin hukuksal niteliğinin, mahkûmiyet kararının ve ceza sorumluluğunun korunduğunu görmekteyiz. Bu yasada bir teslimiyet yahut yenilgi yoktur. Barış, onurlu bir barıştır. Herkes kazanacaktır. Bu niyetlerle, teklife ‘evet’ oyu vereceğiz” sözlerini kullandı.

AKP’YE SEÇİM DÖNEMİNİ SORDU

CHP ismine konuşan ikinci konuşmacı ise ismi genel başkanlık yarışında anılan İstanbul Milletvekili Oğuz Kaan Salıcı oldu. “Bugün Kürt sıkıntısının silahlardan arındırılması yönünde tarihî bir adım atıyoruz” diyen Salıcı, AKP’nin seçim süreci boyunca CHP’yi terörle suçladığını anımsatarak iktidar sıralarına “Madem barışın kapısını açıyoruz, sizce de Türkiye’ye bir özür borcunuz yok mu?” sorusunu yöneltti.

Ayrıca, fezleke konusuna da değinen Salıcı “Ayşegül Doğan burada, merhum Orhan Doğan’ın kızı. Babasının gözaltına alındığı Meclis’te bugün birlikte çalışıyoruz. O günleri hayırla hatırlayan kimse kalmadı. Lakin maalesef, bu Meclis’ten milletvekili alıp götürmeyi beceri zanneden bir anlayış hâlâ yaşıyor. Varsa fezlekesi milletvekilliği bittikten sonra yargılanır lakin kıymetli olan Meclis’in prestijini korumaktır” dedi.

‘CUMHUR İTTİFAKI İLE SORUNU OLANLARDAN GÖRÜŞ ALIRSANIZ AÇIĞA DÜŞERSİNİZ’

MHP Grubu ismine İstanbul Milletvekili Feti Yıldız konuştu. MHP’li Yıldız; Bahçeli’nin 677 gün önce DEM Parti Eş Genel Başkanları ile yaptığı Bahçeli’nin Ekim 2024’te terörist elebaşı Öcalan için yaptığı davetin tarihi bir dönüm olduğunu, davetin PKK’nin kendini feshetmesiyle sonuçlandırıldığını belirtti.

Yıldız; “Terörsüz Türkiye sürecinde büyük bir istek üretilmiş ve süreç milletimiz tarafından sahiplenilmiştir. Terörsüz Türkiye barış ve huzur demektir” dedi. Yasanın süreksiz ve müstakil olduğunu belirten Yıldız; “Yüreğimiz ve gönlümüzle Terörsüz Türkiye’nin destekçisiyiz. Birtakım arkadaşlar kanunun lafını okumadan bunun bir af olduğunu söylemekte. Cürmün vasfına yönelik bir değişim içermemektedir. Ya öğreneceksiniz ya da danışacaksınız. Cumhur İttifakı ile sorunu olanlardan görüş alırsanız açığa düşersiniz” dedi.

‘YILLARCA BÖLÜNECEĞİZ KORKUSU ANLATILDI’

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, konuşmasında Kürtlerin 100 yıl evvel hukuk dışına itildiğini savunarak, bugün yürütülen süreçle yine türel tabana girdiklerini ileri sürdü.

Bakırhan süreç için terörist elebaşı Abdullah Öcalan’a teşekkür ederken “Sayın Öcalan” demesinin akabinde DEM Partililer Bakırhan’ı alkışladı. “Bu yasa bir ayrıcalık yaratan yasa değil, tahlilin birinci adımıdır” diyen Bakırhan “Bu yasa ve süreç taviz değildir, yenme ve yenilme hiç değildir. Bu sürecin tek kazananı var tüm Türkiye’dir” tabirlerini kullandı.

Yasa sebebiyle Türklerin endişelenmesi gereken bir durum olmadığını söyleyen Bakırhan “Bu süreçte sizden eksilen hiçbir şey yoktur, olmayacak. Ülkenin bütünlüğü ve bedelleri asla müzakere konusu değildir. Yüz yıldır size bölüneceğiz korkusu anlatıldı. Halbuki, bu ülkeyi bölünmeye en çok yaklaştıran şey çatışmanın ta kendisiydi. Kürtler ayrılmak isteseydi bu Meclis’in çatısı altında olmazdık. Buradayız zira vatan ortak, gelecek ortaktır” dedi.

Şehit ailelerine de seslenen Bakırhan “Evlatlarınızın anısına gösterilecek en büyük saygı öteki hiçbir evladın ölmemesi ve ziyan görmemesidir. Tek hedefimiz diğer acıların yaşanmamasıdır” sözlerini kullandı.

Bakırhan, Kürt yurttaşlara da “Bu süreç kimliğimizin eritilmesi değil, varlığımızın hukukla buluşmasıdır. Tekrar mi kandırılacağız tasasını biliyoruz. Kürtler örgütlü bir halktır; ne kanar ne de kandırılır. Emin olun, siyaset alanında Kürt halkının demokratik hakları için daha güçlü çabaya devam edeceğiz ancak şimdi, hepimizi yakan bir ateş var, evvel o ateşi söndürmeliyiz” diye seslendi.

Bakırhan konuşmasında Kürtçe “Ateş ateşle söndürülmez” manasında bir kelam de söyledi. Bu kelamlar Meclis tutanaklarına yeniden “Bu kısımlarda hatip tarafından Türkçe olmayan sözler tabir edildi” denilerek kaydedildi.

Sürecin demokratikleşmeyle devam ettirilmesi gerektiğini de vurgulayan Bakırhan “İlk adımı manalı kılacak şey ikinci adımda, yani Ekim ayında, Meclis açıldığında demokrasiyi, hukuku, eşitliği yol edinerek demokratikleşmeyi sağlamaktır” tabirlerini kullandı.

‘ANADİL VE YEREL DEMOKRASİYİ UNUTMADIK’

Bakırhan ayrıyeten “Bu yasada yok diye ana lisan, eşit yurttaşlık ve lokal demokrasi başta olmak üzere demokratik haklar unutulmuş talepler değildir. Bunlar sürecin olmazsa olmazlarıdır. Ama birinci etabın ölçütleriyle sonuncu tahlilin ölçütlerini birbirine karıştırmamalıyız. Bugün atılan şey bir temeldir. Katları örmek, odaları kurmak, en sonunda çatıyı çakmak gerekecektir. O çatı, demokratik Türkiye Cumhuriyeti’dir” diye konuştu. Bakırhan, süreç için genel liderlere teşekkür ederken Kemal Kılıçdaroğlu’nu da teşekkür ettiği isimler arasında saydı. Bahçeli, Bakırhan’ı konuşmasının akabinde alkışladı.

TİP ‘EVET’ DİYOR, YRP ÇEKİMSER

Öte yandan; Meclis’te yer alan partilerden TİP yasaya “evet” oyunu vereceğini açıklarken, Yeniden Refah Partisi de çekimser kalacağını açıkladı.

GENEL KURUL’DAN NOTLAR

TBMM Genel Kurulu’nun dünkü oturumunu, yeni tahlil süreci komisyonunu kuran TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş değil, MHP’li TBMM Başkanvekili Celal Adan yönetti. Süreci başından beri eleştiren İYİ Parti milletvekilleri, yasa görüşmeleri sebebiyle sıralarına Türk bayrakları yerleştirdi ve Türk bayrağı atkıları taktı. İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu da kümesinin başında atkısıyla yer aldı. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, genel heyet salonuna erkenden gelerek görüşmeleri yerinden takip etti.

BAHÇELİ’YE YOĞUN İLGİ

Bahçeli’ye başka partilerden ilgi yoğun oldu. Başta AKP Grup Başkanı Abdullah Güler ile AKP milletvekilleri ile CHP Grup Başkanı Faik Öztrak başta olmak üzere CHP milletvekilleri Bahçeli ile tokalaştı. Bahçeli’nin akabinde salona gelen İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, Bahçeli’nin yanına oturdu lakin tokalaşmadı.

YENİ PARTİ TOPLANTI BAŞLADIKTAN SONRA GELDİ

Genel Kurul, saat 11.00 civarı başladı. YENİ Parti grubu, salona toplantı başladıktan sonra geldi. YENİ Parti Grup Başkanvekili Murat Emir, salona giriş yapmasının akabinde Bahçeli’nin yanına gidip, tokalaştı. DEM Parti Eş Başkanları Tülay Hatimoğulları ile Tuncer Bakırhan ve Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan görüşmeleri başından itibaren salondan takip etti. YENİ Parti lideri Özgür Özel, görüşmelere İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu konuşmaya başladığı sırada katıldı. Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan da yeniden görüşmeleri takip eden isimler arasında yer aldı.