Gece nefesiniz kesiliyorsa dikkat: Uyku apnesi belirtisi olabilir

Uyku apnesi, üst teneffüs yolunu içeren hava yollarının tıkanması nedeniyle horlamanın yaşandığı, uyku sırasında teneffüsün tekrar tekrar kesilip tekrar başladığı önemli bir teneffüs bozukluğu olarak dikkat çekiyor.

Toplumda sık görülmesine karşın birden fazla vakit fark edilmeyen uyku apnesiyle ilgili Akciğer Sıhhati ve Ağır Bakım Derneği (ASYOD) tarafından düzenlenen 11. Memleketler arası İştirakli Akciğer Sıhhati Kongresi kapsamında Antalya’da bulunan ASYOD Uyku Bilim Kurulu Üyesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Karadağ, sağlıklı uykunun bir tercih değil, doğal bir insan hakkı olduğunu söyledi.

Uyku apnesinin sadece gece horlamasıyla hudutlu olmadığını vurgulayan Karadağ, hastalığın bireyin günlük hayatından kalp sıhhatine, iş performansından trafik güvenliğine kadar pek çok alanı direkt etkilediğini tabir etti.

“İYİ UYUMAK BİR İNSANLIK HAKKIDIR”

Prof. Dr. Mehmet Karadağ, uykunun insan bedeni için bir onarım periyodu olduğunu belirterek, “Tüm dünyada bilim insanları bir şeyi vurgulamak istiyorlar, yeterli uyuyanlar daha yeterli yaşıyorlar. Uygun uyumak bir insanlık hakkıdır, tercih değildir. Doğal bir haktır ve tüm insanların düzgün uyuması gerekir. Zira hayatımızın üçte biri uykuda geçmektedir. Uyku bizim aslında bir onarım periyodumuzdur. Gün uzunluğu yorulan bedenin sağlıklı bir uyku ile yeni bir güne hazırlanması gerekir. Uyku sırasında da insanların yalnızca bir gün evvelki yorgunlukları değil, beyni, kalbi, böbrekleri, tüm bedeni yeni bir güne hazırlanmak için bir onarım süreci olur. Bu onarım sürecinin de güç kaynağı teneffüs sistemidir, akciğerlerdir. Bizim her aldığımız nefes kanımızı temizler ve saatte yaklaşık bin sefer nefes alır veririz” dedi.

YETERLİ NEFES ALAMAYAN BEDEN ALARMA GEÇİYOR

Yatak durumuna geçildiğinde rahat nefes alamamanın tüm beden sistemlerini etkilediğini belirten Karadağ, uyku sırasında kâfi gücün sağlanamamasının sonraki gün yorgunluk, performans düşüklüğü ve dikkat dağınıklığına neden olduğunu söyledi.

Karadağ, “İnsanlar yatar konumuna geçtikleri vakit uyku sırasında rahat nefes alamıyorlar ise kâfi enerjiyi sağlayamazlarsa o vakit tüm bedeni bundan etkilenir. Sıhhati etkilenir. Sonraki sabah yorgun uyanır. Kişinin performansı düşer, konsantrasyonu düşer ve bu uzun yıllar devam ettiği vakit da işte ortaya uyku apnesi hastalığı üzere gece uykuda nefes durmaları ortaya çıkmaya başlar ve her nefes durmasında da insan bedeni boğulur üzere bir tepki vermek ister. Kalp çarpıntısı artar, telaşlanır ve beden daima alarma geçtiği için sabah kalktığı vakit dinlenmiş olarak değil de yorgun olarak uyanmaya başlar” diye konuştu.

HİPERTANSİYON, OBEZİTE VE DİYABET RİSKİNE DİKKAT ÇEKTİ

Uyku apnesinin sırf uyku kalitesini değil, birçok kronik hastalığın gelişimini de etkilediğini lisana getiren Karadağ, bilhassa genetik yatkınlığı bulunan şahıslarda hipertansiyon riskinin arttığını kaydetti.

Karadağ, “Bu tüm hayatını tesirler ve kişinin şayet genetik olarak yatkınlığı varsa hipertansiyon çabucak çıkar. Hipertansiyon hastalarının üçte birinde uyku apnesi vardır. Bu çok kıymetli bir sorun. Onun dışında obezite ortaya çıkar. Bugün dünyadaki en kıymetli sıhhat sıkıntılarından birisi de obezitedir. Obezite, hipertansiyon, diyabet, şeker hastalığı üzere kronik hastalıkların tümünün temelinde kişinin sağlıklı uyuyamaması da yatmaktadır. Sağlıklı uyku bir insan hakkıdır. Ve son yıllarda beşerler sistemli uykudan yavaş yavaş uzaklaşmaya başlamıştır. Bunlar konusunda Dünya Uyku Derneği her yıl makul ikazlar yapmaktadır. Her yıl 21 Mart, Ekinoks dediğimiz geceyle gündüzün eşit olduğu tarihten bir hafta evvelki cuma günü Dünya Uyku Günü olarak tüm dünyada muhakkak sloganlarla, ihtarlarla tüm dünyayı bir formda alarma geçirmeye çalışıyoruz. Bu yılın sloganı ‘İyi uyuyun, daha düzgün yaşayın’ sloganıydı” sözlerini kullandı.

SÜRÜCÜ KUSURLU KAZALARIN YÜZDE 70’İNDEN FAZLASINDA UYKU APNESİ VAR

Uyku apnesinin trafik ve iş kazaları açısından da önemli risk oluşturduğunu belirten Prof. Dr. Karadağ, gece boyunca rahat nefes alamayan şahısların sonraki güne yorgun ve dikkat bozukluğu ile başladığını söyledi.

Karadağ, bilhassa şoförler açısından bu tablonun hayati sonuçlar doğurabileceğine işaret etti.

Karadağ, halinde konuştu.

KESİN TEŞHİS İÇİN UYKU LABORATUVARI, TARAMA İÇİN MESKEN TİPİ TEST

Uyku apnesinin kesin teşhisinde uyku laboratuvarlarının kıymetli rol oynadığını tabir eden Karadağ, hastaların bir gece boyunca detaylı halde izlenerek değerlendirildiğini belirtti.

Son yıllarda konutta yapılan uyku testlerinin de yaygınlaştığını aktaran Karadağ, tarama hedefli bu testlerin değerli kolaylık sağladığını söyledi.

Karadağ, “Uyku laboratuvarında yatırdığımız hastalara gece sabaha kadar tüm işlevlerini monitörize ediyoruz, kişi uyanık mıdır, uykuda mıdır, derin uykuda mıdır, uykunun evreleri var, REM uykusu, düş gördüğü devirde midir, sırt üstü mü yatıyor, yan mı yatıyor, horluyor mu, nefesi duruyor mu, bedende dolaşan kanın oksijen düzeyi saniye saniye ölçülür, kalp atımları sistemli olarak ölçülür. Aslında tüm insanların uyku testi yaptırmasında hiçbir sakınca yoktur. Artık meskenlerde de uyku testi yapmaya başladık. Meskende uyku testi son yılların en tanınan mevzulardan bir tanesi. Bir kişi uyku laboratuvarında yatmadan da meskeninde uyku apnesi, tarama testi yapabilmektedir” dedi.

“TEDAVİ OLAN HASTALARIMIZ 10 YAŞ GENÇLEŞTİKLERİNİ SÖYLÜYORLAR”

Sağlıklı uykunun temel kuralları konusunda da tekliflerde bulunan Prof. Dr. Mehmet Karadağ, tertipli uyku saatleri, ekran kullanımının azaltılması ve uygun oda koşullarının kıymetine dikkat çekti.

Karadağ, tedavi edilen hastalarda hayat kalitesinin bariz biçimde arttığını vurgulayarak, “İnsanlar daima birebir saatte yatıp tıpkı saatte kalkmayı bir biçimde kendilerine prensip edinmelidir. Örneğin, ekranlar son yılların en kıymetli problemlerinden birisi. Biz yatak odalarından artık cep telefonlarının, televizyonların çıkartılmasını öneriyoruz. Yatmadan en az bir saat evvel artık cep telefonlarımızdan kurtulmamız gerekiyor. Ve yatak odalarının ısısı, sesi ve ışığı çok değerlidir. Uyku hijyeni dediğimiz kurallarımız var bizim. Sessiz, rahat ve belli bir ısıda olan odalarda insanların rahat bir formda uyuması ve yeni bir güne hazırlanmaları gerekiyor. Uyku sıhhatinin ne kadar kıymetli olduğunu her geçen gün daha âlâ anlamaya başlıyoruz. Hem ülkemizde hem dünyada uyku tıpıyla ilgilenen tabipler bu mevzuyu artık çok uygun öğrendiler. Tedavi olan hastalarımız o kadar memnun oluyorlar ki on yaş gençleştiklerini söylüyorlar. Yıllardır kilo veremeyen, birçok diyet yaptığı halde kilo veremeyen şahıslar uyku apnesi tanısı konup tedavi olduktan sonra aniden kilo veriyorlar. Güçleri artıyor, ömür sevinçleri artıyor. Tüm hastalarımıza sağlıklı bir uyku diliyorum” tabirlerini kullandı.