Günde 30 dakika ile genç kalmak mümkün: Hareketsizlik yaşlandırıyor

Takvimler kronolojik yaşınız hakkında bilgi verse de vücudunuzun aslında kaç yaşında olduğunu kaslar söylüyor. Bu noktada takvim yaprakları eksilse dahi bilinenin tersine daha genç ve sağlıklı görünmenin yolu, kasları güçlü tutmaktan geçiyor. Bu nedenle etkin hayatında fizikî aktiviteyi dahil eden şahısların vakte meydan okuyabileceğini aktaran Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Uzm. Dr. Duygu Keskin, “Bu durum sırf doğal bir yaşlılık belirtisi olarak görülmemelidir. Kas kaybı, tüm bedeni etkileyen sistemik yaşlanma sürecinin kıymetli bir kesimidir. Kas dokusu yalnızca hareketi sağlayan bir yapı değildir; metabolizma, hormon istikrarı, bağışıklık sistemi ve beyin sıhhatiyle direkt alakalıdır. Bu nedenle kas kaybı, yaşlanmanın pasif bir sonucu olmaktan çok, süreci hızlandıran bir etken olarak kıymetlendirilebilir. Fakat bu durum kaçınılmaz değildir. Sistemli fizikî aktivite, bilhassa direnç antrenmanları, kâfi protein alımı ve etkin bir ömür usulü ile kas kaybı büyük ölçüde yavaşlatılabilir” açıklamasını yaptı.

SARKOPENİ BİYOLOJİK YAŞLANMAYI HIZLANDIRIYOR

Yaşın ilerlemesiyle birlikte sarkopeninin (kas kaybı) sırf fizikî gücü azaltmakla kalmadığını birebir vakitte metabolik ve hücresel seviyede yaşlanmayı da hızlandırdığını aktaran Uzm. Dr. Duygu Keskin, “Kas dokusu, bedenin en etkin metabolik yapılarından biridir. Kas kütlesi azaldıkça bazal metabolizma suratı düşer, bu da yağ oranının artmasına ve insülin direncinin gelişmesine taban hazırlar. Bu süreç, diyabet ve kalp-damar hastalıkları üzere kronik hastalık riskini artırır. Kas kaybı ayrıyeten hareket kabiliyetini ve dengeyi bozarak düşme ve yaralanma riskini yükseltir. Hücresel seviyede ise kas dokusunun azalması, inflamasyonun artmasına ve bedenin tamir kapasitesinin zayıflamasına neden olur. Tüm bu süreçler, biyolojik yaşlanmanın hızlanmasına katkıda bulunur. Bu nedenle kas kütlesini korumak, sadece güçlü kalmak için değil, daha genç ve sağlıklı bir biyolojik yaşı sürdürebilmek için büyük ehemmiyet taşır” kelamlarını kaydetti.

HAREKET HÜCRESEL YAŞLANMAYI DA YAVAŞLATABİLİYOR

Fiziksel aktivitenin yalnızca dış görünüşü değil, hücrelerin en derinindeki “yaşlanma saatini” de etkilediğini belirten Uzm. Dr. Duygu Keskin, telomer müdafaasının değerine dikkat çekti.

Uzm. Dr. Duygu Keskin, “Kromozomlarımızın uçlarında bulunan ve her hücre bölünmesinde kısalan telomerler, biyolojik yaşlanmanın en net göstergelerinden biridir. Bilimsel çalışmalar, sistemli antrenmanın bu yapıları koruyabildiğini gösteriyor. Bilhassa haftada en az 4 gün yapılan tempolu yürüyüş, yüzme yahut bisiklet üzere orta şiddetli aerobik aktiviteler, hücrelerimizin daha uzun mühlet genç kalmasına yardımcı olabilir. Yani her gün ayıracağınız 30-40 dakika, aslında hücrelerinizin ömrünü uzatmak için verdiğiniz bir mücadeledir” diye konuştu.

Hareketsizliğin yalnızca kasları değil, zihni de körelttiğini vurgulayan Keskin, “Kaslarımızı korumak aslında zihnimizi korumaktır. İdman sırasında beyne giden oksijen ölçüsünün artması; hafıza, dikkat ve öğrenme üzere fonksiyonları direkt güçlendirir. Hareketsizlik, hormon dengesizliğini tetikleyerek hem fizikî hem de zihinsel çöküşü hızlandırır. Bu yüzden idmanı sağlıklı ömrün ayrılmaz bir kesimi, esirgeyici bir sistem olarak değerlendirmeliyiz” dedi.

GÜNDE 30 DAKİKA İDMAN YAPMAK YETERLİ

Sadece yürümenin biyolojik saati geri döndürmek için kâfi olmadığını söz eden Uzm. Dr. Duygu Keskin, “Biyolojik yaşı yavaşlatmak için hareketin çeşitlendirilmesi kuraldır. Tek başına yürüyüş sağlıklı bir alışkanlıktır lakin tam bir ‘gençleşme’ için programa direnç, esneklik ve tempo eklenmelidir. Kalp suratını artıran kardiyo idmanları dayanıklılığı artırırken, yük yahut direnç çalışmaları kas kütlesini korur. Esneme hareketleri ise sakatlık riskini azaltarak bedenin esnekliğini koruma eder. Vakti kısıtlı olanlar için gün içine yayılan kısa ‘hareket molaları’ düzgün bir başlangıç olsa da, kalıcı sonuç için planlı ve tertipli 30 dakikalık rutinden vazgeçilmemelidir” açıklamasını yaptı. Geleceğe yapılacak en büyük yatırımın bugünden atılan adımlar olduğunu hatırlatan Keskin, “Bugün hareket etmek için ayrılan o 30 dakika, aslında 10 yıl sonraki kendinize verebileceğiniz en pahalı armağandır. Bu ikram; daha bağımsız, daha enerjik ve kronolojik yaşından çok daha genç bir biyolojik yaşa sahip olmanızı sağlayacaktır” bildirisini verdi.