Düz tabanlıkta erken müdahale kalıcı meseleleri önleyebilir

Çocukluk çağında sık karşılaşılan ortopedik durumlardan biri olan düz tabanlık, birçok vakit aileler için tasa kaynağı olsa da her olayda tedavi gerektirmiyor.

Uzmanlara nazaran, bilhassa küçük yaşlarda görülen esnek düz tabanlık fizyolojik bir süreç olarak kabul edilirken, ağrı, yürüme bozukluğu yahut çabuk yorulma üzere belirtiler eşlik ediyorsa dikkatli olunması gerekiyor. Erken kıymetlendirme ve yanlışsız yönlendirme, ilerleyen yaşlarda ortaya çıkabilecek kalıcı problemlerin önüne geçilmesinde kritik rol oynuyor.

“DÜZENLİ MÜŞAHEDE ÖNEMLİ”

Cumhuriyet’e konuşan Uzman Fizyoterapist Ahmet Burak Sezgin, düz tabanlıkların büyük bir kısmının süreksiz olduğunu söz ederek “Çocuk büyüdükçe tabiatıyla düzelir. Bu süreçte ayak kaslarının güçlenmesi, proprioseptif (denge ve farkındalık) gelişim ve yürüyüşün olgunlaşması kıymetli rol oynar. Lakin kimi durumlarda düz tabanlık kalıcı olabilir. Bilhassa altta yatan yapısal sorunlar yahut bağ dokusu gevşekliği devam ediyorsa, bu durum ilerleyen yaşlarda da sürebilir. Bu nedenle sistemli müşahede önemli” tabirlerini kullandı.

“AĞRI HER VAKİT BELİRLEYİCİ DEĞİL”

Çocukta ayak ağrısı, çabuk yorulma, yürürken zorlanma, sık düşme üzere belirtilere dikkat edilmesi gerektiğini aktaran Sezgin, “Mutlaka bir uzmana başvurulmalı. Ayrıyeten tek taraflı düz tabanlık, ayakta sertlik (rijid yapı), bariz biçim bozukluğu yahut ayak arkının hiç oluşmaması üzere durumlar da kıymetlendirme gerektirir” diye ekledi.

Ağrı olmadan da riskli bir düz tabanlığın mümkün olduğunu söyleyen Sezgin, “Ağrı her vakit belirleyici bir kriter değildir. Bilhassa rijid (sert) düz tabanlıklar yahut biyomekanik uyumsuzluklar, erken devirde ağrıya neden olmasa bile vakitle farklı bölgelerde yüklenme sorunlarına yol açabilir. Bu nedenle yalnızca ‘ağrı yoksa sorun yoktur’ yaklaşımı yanlışsız değil. İşlevsel manada fizyoterapist değerlendirmesi bu noktada hayli önemli” dedi.

Düz tabanlığın çocuğun duruş yapısı ve yürüyüşünü olumsuz etkileyebileceğine dikkat çeken Sezgin, “Eğer düz tabanlık düzelmez ve biyomekanik olarak bedende bir zincirleme tesir oluşturursa, alt ekstremite kinetik zinciri üzerinden ayaktan başlayan yük dağılımı değişiklikleri diz, kalça ve bel bölgesine kadar yansıyabilir. Bu durum ilerleyen yaşlarda ağrı ve işlevsel sorunlarla karşımıza çıkabilir” diye konuştu.

“TABANLIK HER ÇOCUK İÇİN UYGUN DEĞİL”

Tabanlığın her düz taban çocuk için önerilmediğini söyleyen Sezgin, “Gereksiz kullanım, ayak kaslarının faal çalışmasını azaltabilir. Lakin ağrılı, işlevsel sorunu olan yahut bariz biyomekanik takviye muhtaçlığı bulunan çocuklarda tabanlık tesirli bir yardımcı olabilir. Bu karar kesinlikle ferdî kıymetlendirme sonrası verilmeli” sözlerini kullandı.

Evde uygulanabilecek kolay lakin tesirli idmanların olduğuna değinen Sezgin, “Ayak kaslarını aktive eden çalışmalar (parmaklarla havlu toplama, parmak ucunda yürüme, tek ayak istikrar antrenmanları gibi) ayak arkının gelişimini dayanaklar. Tıpkı vakitte çocuğun çıplak ayakla farklı yerlerde yürümesi de duyusal gelişim açısından epey yararlıdır. Bilinmelidir ki antrenman kesinlikle fizyoterapist tarafından çocuğa özel olarak oluşturulup verilmeli” dedi.

Ayakkabı seçiminin bu süreçte kritik bir faktör olduğunu belirten Sezgin, “Ayakkabının esnek tabanlı olması, ayağın doğal hareketine müsaade vermesi ve topuk kısmının stabil olması değerli. Ayağı sıkan, çok sert yahut kalıplaşmış ayakkabılar ayak gelişimini olumsuz etkileyebilir. Çocukların mümkün olduğunca doğal hareket edebileceği ayakkabılar tercih edilmeli” diye ekledi.