Şirketlere kıyak devam ediyor: Sayıştay, kent hastanelerindeki usulsüzlükleri gözler önüne serdi

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Sayıştay’ın 2023 Sağlık Bakanlığı Denetim Raporu’nda “hasta garantili” kent hastaneleri gerçeği, bir defa daha gözler önüne serildi.

Raporda, Sayıştay’ın geçen yıl kent hastanelerine ait tespit ettiği usulsüzlüklerin hiçbirinin düzeltilmemesi tespit edilirken, bulguların büyük kısmının kelam konusu hastanelere ait olması dikkat çekti.

İl sıhhat müdürlükleri tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na nazaran ihale edilerek imali tamamlanan ve süreksiz kabulü yapılan işlerin sonuncu proje bedellerinin Merkezi İdare Muhasebe Yönetmeliği’ne muhalif olarak izlenilmediği tespit edilen raporda “Kamu Özel İş Birliği Modeli (KÖİ)” ile işletilen kent hastanelerinin muhasebe süreçlerinin mevzuata uygun formda yapılmadığı” ortaya koyuldu.

Sayıştay, hizmete giren kent hastanelerinden kaynaklanan kimi varlık ve yükümlülükler ile envanter işlemlerinin Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’ne uygun muhasebeleştirilmediğini saptadı. 

GİDER KALEMLERİ YANILGILI MEBLAĞLARLA SUNULMUŞ

İşletme periyoduna geçilen birtakım kent hastanelerine borçlanma maliyetlerinin tablolarda gösterilemediği ve yıl içi kullanım bedeli ödemelerinin ise direkt giderleştirildiği kaydedilen raporda “hizmete giren kent hastanelerine ait ilişkin muhasebe kayıtlarının mevzuata uygun yapılmaması ya da eksik yapılması nedeniyle faaliyet hesaplarında ise yanılgılı muhasebeleştirmeler meydana geldiği belirtildi. Kent hastanelerinin ödenen kullanım bedelinin büyük bir kısmı finansal kiralama sürecine ait hesaplarla ilişkilendirilmeden direkt masraf yazıldığı tespit edilen raporda faaliyet sonuçları tablosunda sarfiyat kalemlerinin kusurlu meblağlar ile sunulduğu söz edildi. Sayıştay, kent hastaneleri mukaveleleri kapsamında vazifeli şirketlere ölçüye bağlı hizmetler için taahhüt edilen garanti meblağlarının muhasebeleştirilmediği ve bilanço dipnotlarında gösterilmediğini de tespit etti. 

TIBBİ MATERYALLERİN ZİMMET ZAMANLARI YAPILMAMIŞ

KÖİ modeliyle işletilen sıhhat tesislerinde vazifeli şirketler tarafından teslim edilen mefruşat ve tıbbi ekipmanın, kimi kent hastanelerinde Materyal Kaynak İdare Sistemi’ne (MKYS) girişlerinin tamamlanmadığı, muhasebe kayıtlarında yer almadığı ve mali tablolara yansımadığı tespit edildi. Kelam konusu taşınırların fiilen kullanıma verildiği halde zimmet dönemleri yapılamadığı ve taşınırlarla ilgili sorumlu işçi resmi olarak belirlenemediğinin altı çizilen raporda  “taşınırların takibi ve sayımı zorlaştığı, kaybolma yahut çalınma üzere riskler ortaya çıktığı” belirtildi. 

98 MİLYON 901 BİN TL’LİK ARTIŞ

Raporda Antalya Kent Hastanesi’ne ait de çarpıcı bilgiler yer aldı. Kelam konusu hastanenin imal işinde uygulama projelerinin işin niteliğine uygun hazırlanmadığı, proje değişiklerinin iş artışı hududu kapsamında gerçekleştirilmesi mümkün olmadığından farklı bir ihaleye bahis edildiği, hastaneye ait mal alımlarının eşik kıymetlerin altında kalmak gayesiyle kısımlara bölünerek, farklı harcama üniteleri tarafından temin edildiği ve hastane açılma tarihi şimdi aşikâr değil iken hizmet alımları gerçekleştirildiği saptandı. Antalya Kent Hastanesinin üretim işinin 29 Aralık 2020’de pazarlık metoduyla ihale edilerek 990 milyon TL anahtar teslimi götürü bedel üzerinden 09 Mart 2021’de mukaveleye bağlandığı kaydedilen raporda mukavelede işin mühleti 750 gün olarak belirlendiği tabir edildi. Fakat daha sonra projede değişikliğe gidildiği ve 9 Nisan 2021’de revize için yüklenici firmaya teslim edildiği kaydedildi. Birinci projeler ile revize projeler ortasında değerli meblağlarda değişikliğe gidildiği tespit edildi. Proje farklılıkları ve zaruret teşkil eden imalat değişiklikleri kapsamında 98 milyon 901 bin TL iş artışına gidildiği söz edildi. Bulguda, ikinci ihalenin pazarlık yolu ile gerçekleştirilmesi yahut bölgeye sıhhat yatırımı yapılması değil, mevcut hastanenin birinci ihale kapsamında tamamlanamayacağının anlaşılmasına rağmen işin ilgili mevzuatına karşıt olarak devam ettirilmesi ve bu iş kapsamındaki nitelikli ve hastanenin açılması için zarurî olan imalatların iş kapsamından çıkarılarak ikinci bir ihaleye bahis edilmesi eleştirildi. Revizeleri projelerin hazırlanması evresinde tespit edilmesi gereken imalatlar olduğu vurgulandı. Ayrıca şehir hastanesi için muhtaçlık duyulan mal alımlarının kısımlara bölünerek farklı harcama üniteleri üzerinden temin edildiği ortaya çıktı. Bakanlık tarafından gerçekleştirilen imal işlerinin kimilerinde ise ihale öncesi hazırlıkların tam olarak yapılmadığı, iş ve iş yeri sigortalarında gerekli teminatların yer almadığı, sigorta bedelinin artırılması yahut mühletinin uzatılması gereken hallerde süreç tesis edilmediği ve yönetimin onayı alınmadan alt yüklenici çalıştırıldığı da saptandı.

648 AŞI DOLABININ 529’UNUN KİMLİĞİ TANIMLANMAMIŞ

Yüklenicilere aldırılmasına gereksinim duyulan araç, gereç ve materyallere ait kararların açık bir halde düzenlenmemesi ve gereksinimlerin alınmaması halinde uygulanacak cezaların yetersiz olduğu kaydedilen raporda mevzuat mucibince sigorta poliçelerinde yer alması gereken birtakım teminatların yer almadığı ortaya koyuldu. Yönetimin müsaadesi ve onayı olmadan kimi imal işi ihalelerinde alt yüklenici çalıştırıldığı ve bunun sonucunda idarece mevzuatta öngörülmüş olan yükümlülüklerin bir kısmının yerine getirilmediği de tespit edildi. Aşı ve Antiserum Soğuk Zincir ve Stok İdare Sistemi hizmet alımında şartnamede belirtilen sayıda işçi çalıştırılmadığı, teknik işçi ortasında iş tecrübesi yahut mezuniyet koşullarını taşımayanların bulunduğu, işin yürütülmesine ait süreçlerde aksamalar bulunduğu ve hakedişlerin aylık düzenlenmemesi nedeniyle ceza kararlarının uygulanmadığı da ortaya çıkan bulgular ortasında yer aldı. Şubat 2023 tarihli İlerleme Raporuna nazaran 648 akıllı aşı dolabının teslim edildiği, Mart 2023 tarihli İlerleme Raporu’na nazaran ise bunlardan 529’nun kimlik tanımlamasının yapıldığının anlaşıldığı belirtildi. 

YER TESLİMİ YAPILMADAN İNŞAATE BAŞLANMIŞ

Raporda kent hastanelerine ait yer verilen sıkıntılar ortasında kelam konusu hastanelerin fiili tamamlama tarihleri üzerinden kontratta öngörülen müddet geçmiş olmasına rağmen kesin tamamlama süreçlerinin yürütülmemesi yer aldı. Vazifeli şirketlere yer teslimi yapılmadan inşaat işleri başlamış olmasına rağmen işletme müddetlerinde revizyon yapılmadığı kaydedildi. Kent hastanelerine ait doğal gaz tüketimlerinde eksik ölçüm bedellerine maruz kalındığı da tespit edildi. 

TÜKETİLMEYEN GAZ FATURALANDIRILMIŞ

İzmir, Mersin, Elazığ, Adana ve Manisa kent hastanelerinde gaz dağıtım şirketleri tarafından sayaç çapına nazaran belirlenen en düşük saatlik ölçünün, tüketimi olmadığı halde faturalandırıldığı belirtilen raporda kent hastanelerinin yatırım devirlerinde gerçekleştirilen mal teslimleri ile hizmet gerçekleştirmelerinin Katma Kıymet Vergisi’nden (KDV) istisna tutulduğu, misyonlu şirketlerin bu istisnadan faydalanması için kira fiyatının yahut mühletinin bir kısmından vazgeçmesi gerekirken, bunun yapılmadığı ortaya çıktı. KÖİ Modeli ile yapılması planlanan Türkiye Halk Sağlığı Kurumu ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Yerleşke Projesine ait kontratın taraflarca sona erdirilmesine rağmen vazifeli şirketin yükümlülüklerini yerine getirmediği de bulgular ortasında yer aldı.

Raporda kent hastanelerine ait tespit edilen öteki usulsüzlükler ise şöyle sıralandı:

• Ankara Etlik Entegre Sıhhat Yerleşkesinde ihale teklifine dahil olan yönetim onayı ile yapılmayan teknolojik gelişmeler kalemi altında yer alan imalatlara ait olarak yönetim ile misyonlu şirket ortasında iş azalışı yapılacağı konusunda anlaşılmasına rağmen iş azalışı sürecinin tamamlanarak kullanım bedeline yansıtılmadığı saptandı.
• Konya ve Manisa kent hastanelerinde kullanım bedeli taban hesaplamasında uyuşmazlık olduğu tespit edildi.
• Ankara Etlik Şehir Hastanesi Yüksek Güvenlikli İsimli Psikiyatri (YGAP) servisinde vazifeli şirket tarafından sunulması gereken güvenlik hizmetinin sunulmaması nedeniyle ilgili serviste sıhhat hizmeti verilemediği, sıhhat hizmeti verilemeyen bu alan için hizmetlerden bir kesinti yapılmadığı ortaya çıktı.
• Şehir hastanelerinde görüntüleme hizmetlerine ait randevu ve laboratuvar hizmetlerine ait sonuç verme müddetlerinde kıymetli seviyede gecikmelerin meydana geldiği ve bunların çoğunluğunun yardım masasına bildirilmediği tabir edildi.
• Şehir hastanelerinde yemek hakkı olmayan çalışanın yemek sayılarının hakedişe yansıdığı ortaya çıktı.
• Kocaeli Kent Hastanesi’nde çeşitli nedenlerle kullanılamayan alanlar için mukavele kararları doğrultusunda kullanım yanlışına ait iş ve süreçlerin gerçekleştirilmediği görüldü.
• Bazı kent hastanelerinde vazifeli şirket tarafından getirilen tıbbi ekipmanların sıhhat tesislerinde açılıştan beri kullanılmadığı ve atıl olduğu tespit edildi.
• Şehir hastanelerinde teslim edilen tıbbi ekipmanlarda meydana gelen tamir masraflarının karşılanmasında arıza ve hasar kaynağının belirlenmesine ait meseleler olduğu görülmüştür.
• Görevli şirketler tarafından işletilen ticari alanlarda ihale dokümanı ve projelerde yer alandan daha fazla alanda faaliyet yürütüldüğü ve ticari alanların elektrik, su ve doğalgaz sayaçlarının eksik yahut arızalı olduğu tespit edildi. 
• Hastanelerinin kimilerinde ticari alanlara ait tüketim bedellerinin ölçülebilmesi için gerekli olan sayaçların misyonlu şirket tarafından tamamlanmadığı, eksik yahut arızalı sayaçların olduğu görülmüştür.
• Kayseri, Manisa ve Elazığ Kent Hastanelerine ait mukavelelerde pazar testi için öngörülen müddet geçmiş olmasına karşın kelam konusu kent hastanelerinde pazar testi süreçlerinin yürütülmediği tespit edildi.