Ülkü Beslenme Endeksi açıklandı: Sağlıklı tabağın faturası aile bütçesini aşıyor

Ankara merkezli Toplum Çalışmaları Enstitüsü, beslenme harcamalarındaki değişimi izlemek hedefiyle “İdeal Beslenme Endeksi”ni oluşturdu. Endeksin nizamlı olarak yayımlanacağı açıklandı.

Çalışmada, Sıhhat Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022’de yer alan örnek menüler baz alındı. Bu menüler üzerinden oluşturulan besin sepetlerinin maliyetleri piyasa fiyatlarıyla hesaplandı.

GELİR KÜMELERİNE NAZARAN FARK

Raporda, besin harcamalarının gelir düzeyine nazaran değiştiği belirtildi. Buna nazaran:

• En düşük gelir kümesinde besin harcamalarının hissesi: Yüzde 30,4
• En yüksek gelir kümesinde besin harcamalarının hissesi: Yüzde 12,8

Bu durumun düşük gelir kümelerinin besin fiyat artışlarından daha fazla etkilendiğini gösterdiği söz edildi.

REFERANS HANE MODELLERİ

Endeks kapsamında üç farklı hane tipi oluşturuldu:

• Aile 1: 3 aylık bebek, 4 yaşında çocuk, 30 yaşında emziren bayan ve 36 yaşında erkek
• Aile 2: 10 yaşında kız çocuk, 16 yaşında erkek çocuk ile 42 yaşında bayan ve 42 yaşında erkek
• Aile 3: 3 aylık bebek, 4 yaşında çocuk, 30 yaşında emziren bayan, 36 yaşında erkek ve 68 yaşında birey

Bu modellerin temsil emelli olduğu belirtildi.

GÜNLÜK BESLENME MALİYETİ ARTTI

Endeks datalarına nazaran:

• Aile 1’in günlük beslenme maliyeti: 1.171 TL’den 1.245 TL’ye yükseldi
• Aile 2 ve Aile 3’te aylık bazda çift haneli artışlar kaydedildi

ÜÇ AYLIK KÜMÜLATİF ARTIŞ

Ocak ayı başlangıcı baz alındığında üç aylık toplam artış oranları şöyle hesaplandı:

• Aile 1: yüzde 14,1
• Aile 2: yüzde 20,2
• Aile 3: yüzde 18,1

Raporda, aylık artışların birikimli tesirinin hane bütçeleri üzerinde besbelli bir baskı oluşturduğu vurgulandı.

SONUÇ VE TAKİP SÜRECİ

Toplum Çalışmaları Enstitüsü, Ülkü Beslenme Endeksi’nin her ay sistemli olarak yayımlanacağını ve besin maliyetlerindeki değişimin takip edileceğini açıkladı.