Savaşın uzama ihtimali iktisat idaresinin optimistliğini bile törpüledi

Türkiye iktisadı, 2026 yılına tartışmalı enflasyon projeksiyonları ve derinleşen geçim kriziyle girmişken Ortadoğu’da kronikleşen savaş durumu, mevcut kırılganlıkları denetimi güç bir boyuta taşıyor. İktisat idaresinin “Enflasyonun belini kırdık” vaatlerine rağmen, jeopolitik sarsıntıların güç maliyetlerini tetiklemesi; kâğıt üzerindeki optimist senaryoların alanda karşılık bulmasını daha da imkânsız duruma getirirken ülkeyi yüksek güç faturası, daralan turizm gelirleri ve bütçe açığı kıskacına hapsediyor.

Ekonomi idaresinin son devirde yaptığı açıklamalarda da bu risklerin kabul edildiği görülüyor. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek son açıklamasında savaşın 2 aydan fazla sürmesi ihtimaline ait “Enflasyona olumsuz tesir ihtimali var, ben daha çok cari açık konusunda tedirginim. Akaryakıtta eşel taşınabilir sistemi ise sürdürülebilir değil, bunun bütçe tesiri çok büyük” dedi. Uzmanlara nazaran de savaşın uzaması durumunda Türkiye iktisadı üzerinde oluşabilecek baskı başta güç maliyetleri ve dış istikrar üzerinden hissedilecek. Ekonomist Oğuz Demir, Türkiye’nin yıllık güç ithalatının yaklaşık 60- 70 milyar dolar seviyesinde olduğuna dikkat çekerek petrol fiyatlarındaki her 10 dolarlık artışın güç faturasını yaklaşık 4-5 milyar dolar yükseltebileceğini vurguladı.

İHRACAT TEHLİKEDE

Demir, “Böyle bir gelişme cari açık baskısı yanında büyüme üzerinde de aşağı taraflı bir tesir yaratır. Ayrıyeten Avrupa iktisadının güç şokundan etkilenmesi Türkiye’nin ihracatını da dolaylı olarak baskılayabilir” dedi. Türkiye’de güçte artışın kur geçişkenliği ve maliyet enflasyonu nedeniyle süratli yayıldığını belirten Demir, “Bu durumunda siyaset alanı daralır, iktisat idaresi daha hassas bir istikrar kurmak zorunda kalabilir” dedi. Ekonomist Arda Tunca ise güç ithalatı ile turizm gelirleri ortasındaki istikrara dikkat çekti. Tunca, 2025 yılı prestijiyle turizm gelirlerinin yaklaşık 65 milyar dolar, güç ithalatının ise 63 milyar dolar seviyesinde gerçekleştiğini hatırlattı, “Elbette teğe bir eşleştirme yapmak mümkün değil lakin kabaca bakıldığında, Türkiye’nin güç ithalatının turizm gelirleriyle finanse edildiğini söylemek mümkün” diyerek şunlara dikkat çekti: “Savaşın uzaması halinde hem turizm gelirlerinin düşmesi, hem güç ithalat faturasının yükselmesiyle ödemeler istikrarı üzerinde direkt baskı oluşur. Ekonomik faaliyetler iç piyasaya yönelir ve bu durum maliye siyaseti üzerinde ek baskı yaratır.”