OECD’den Türkiye’ye ikaz: 2 riske dikkat çekti

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch’in Türkiye’ye yöneliki kredi notlarını üst istikamette revize etmesi sonrasında uygulanan iktisat siyasetlerine yönelik OECD (Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü)’den Türkiye iktisadına dair ikazlarda bulunuldu.

CNBC-e’den Safa Gümüş’ün haberine nazaran; son periyotta yayımlanan raporlar, enflasyonun düşürülmesi istikametinde adımlar atıldığını ortaya koysa da halk nezdinde enflasyonun hala yüksek ve inatçı olduğu algısı devam ediyor. İktisat etraflarında tanınan isimlerden Mahfi Eğilmez üzere ekonomistler, Türkiye’nin stagflasyon riskiyle karşı karşıya olabileceği konusunda ihtarlarda bulunuyor.

Bu ekonomik tablo içinde, global iktisat ve Türkiye’nin durumu üzerine kapsamlı tahliller sunan OECD, Türkiye’nin mevcut ekonomik görünümünü ve iktisat idaresinin ataklarını CNBC-e’ye kıymetlendirdi.

“PORTFÖY YATIRIMLARI DOOĞRUDAN YATIRIMLARA DÖNÜŞEBİLİR”

Türkiye’nin daha klasik makroekonomik siyasetlere dönüş yapmasının, yatırımcıların moralini artırdığına işaret eden OECD yetkilileri, “Türkiye’nin CDS primleri düşüş gösterdi ve Haziran ayında, takas süreçleri hariç net milletlerarası rezervler 2020 başından bu yana birinci kere olumlu oldu. Son aylardaki olumlu gelişmelere karşın, ekonomik zorluklar devam ediyor. Milletlerarası ortamdan tam manasıyla faydalanmak ve daha fazla not artışı sağlamak için makroekonomik istikrar siyasetlerinin devam etmesi gerekiyor” tabirlerine yer verdi.

Özellikle iktisat siyasetindeki istikrar ve öngörülebilir bir çerçevenin yatırımcı inancını artırabileceği ve milletlerarası sermaye akışlarını hızlandırabileceği vurgulanırken, bu inanç ortamının, kısa vadeli finansal akışların direkt yabancı yatırımlara dönüşmesini de sağlayabileceği tabir edildi.

“ENFLASYON MAKSADI ULAŞILABİLİR”

Yakın vakitte açıklanan Orta Vadeli Program’da, Türkiye’nin 2024 yılı için enflasyon beklentisi yüzde 41,5 olarak belirlendi. Bu oran, evvelki OVP raporunda 2024 yılı için öngörülen yüzde 33 düzeyinin hayli üzerinde yer alıyor. Münasebetiyle, enflasyon beklentisinde önemli bir artış -850 baz puan- kelam konusu. Bu artış, gelecek yıllar için de üst taraflı revizyonlarla kendini gösteriyor; 2025 yılı için beklenti yüzde 15,2’den yüzde 17,5’e, 2026 yılı için ise yüzde 8,5’ten yüzde 9,7’ye yükseltildi. Piyasa aktörleri, OVP’deki bu üst taraflı revizyonu gerçekçi bir yaklaşım olarak kıymetlendiriyor.

Buna karşılık TCMB’nin enflasyon beklentisi yüzde 38 düzeyinde. Üst bandı yüzde 42 olan bu maksat şimdi revize edilmedi, fakat OVP’nin enflasyon beklentisi TCMB’nin amacının üst bandı olan yüzde 42’ye yaklaşıyor. OECD’ye nazaran TCMB’nin bu maksada ulaşması ise ihtimal dahilinde.

“TCMB SIKILAŞMAYI SÜRDÜRMELİ”

“Para siyaseti şartlarının sıkı kalması ve enflasyon amaca sağlam bir biçimde yönelene kadar mali sıkılaşmanın sürdürülmesi gerekiyor”. OECD’nin bu yorumu, aslında direkt erken bir faiz indirimi ihtimaline karşı olarak gerçekleşti. Gerçekten OECD Türkiye iktisadının gidişatına yönelik riskleri ‘erken siyaset gevşemesi’ ve ‘Merkez’in güvenilirliğinin sarsılması’ olarak belirtti. Enflasyondaki muhtemel bir artışa karşı dikkatli olunması ve bunun hala bir risk faktörü olarak ortada olduğu da söz edilen bir öteki risk faktörü.

‘GÜVENİLİR İYİLEŞMELER’ OLARAK ALGILANIYOR

OECD’ye nazaran, iktisat idaresinin ‘rasyonalleşme’ atakları, finansal ve mali siyasetlerdeki “güvenilir iyileştirmeler” olarak algılanıyor ve yatırımcı inancını artırıyor. Lakin, yatırımcılar sadece siyaset değişikliklerini değil, birebir vakitte yapısal ıslahatları da görmek istiyor.

OECD, yapısal ıslahatların mevcut makroekonomik çerçeveyi istikrara kavuşturabileceğini ve uzun vadeli büyüme potansiyelini artırabileceğini belirtti. Bilhassa işgücü piyasası ıslahatlarının, yüksek kaliteli resmi işlerin ve bayan işgücünün artışına katkıda bulunabileceği tabir edildi. Daima iş kontratlarının daha esnek hale getirilmesi, toplumsal muhafaza sisteminin kıdem tazminatından daha geniş kapsamlı işsizlik sigortasına kaydırılması ve yasal taban fiyatların firmalar için karşılanabilir olmasının sağlanması, daha fazla resmi iş yaratarak refahı ve mali gelirleri artırabilir.

AÇLIK HUDUDU 19 BİNİ GEÇTİ

OECD gerçekleştirmiş olduğu değerlendirmede taban fiyatlar konusuna başka bir parantez açarak “Yasal minimum fiyatların firmalar için karşılanabilir olmasının sağlanması” sözüne yer verdi. Değerlendirmede açık bir biçimde belirtilmese de bu söz dolar bazında taban fiyatın yüksek düzeyde olduğuna ait müşahedelerden kaynaklanıyor üzere görülüyor. Gerçekten Türkiye’de aktüel olarak taban fiyat yaklaşık olarak 500 dolar düzeyinde bulunurken, 3 yıllık ortalama 400 dolara yeni yeni yakınsamaya başlıyor.

Burada aslında diğer bakış açılarının da olduğunu söylemek mümkün. Her ne kadar dolar bazında minimum fiyat ortalamaların üstünde seyretse de, bu bakış açısı şirketlerin katlandıkları maliyetlere ait de bir gösterge. Şayet yoksulluk sonu ile minimum fiyat karşılaştırılırsa farklı bir tablo olduğu görülüyor.

2024 yılı Ağustos ayına ait TÜRK-İŞ bilgilerine nazaran ‘Açlık Sınırı’ 19.271 TL. Bunun yanında taban fiyat ise 17.002 TL. Bilgilere bakıldığında genel olarak minimum fiyatın açlık sonunun altında kaldığı, minimum fiyatın bu hududun üstüne çıktığı ender vakitlerde ise ivmenin tekrar aksine dönerek açlık hududunun yükseldiğini görüyoruz.