İş Bankası Genel Müdürü Hakan Aran’dan ekonomi tahlili: ‘İlk sefer sanayiciyi bu kadar bezgin görüyorum’

Türkiye İş Bankası Genel Müdürü Hakan Aran, Malatya’da gerçekleştirilen lojman açılışında gazetecilerle bir ortaya geldi. Ortan, 2027 yılının iktisatta “pandemiden çıkış yılı” gibisi güçlü bir ivmeye sahne olabileceğini söz etti. Aran’ın değerlendirmeleri; enflasyon, faiz, kur beklentileri ve yatırım iştahına ait değerli iletiler içerdi.

SANAYİCİDE YATIRIM İŞTAHI ZAYIF

Mevcut ekonomik şartlarda endüstricinin yatırım konusunda temkinli davrandığını belirten Ortan, “Ayakta kalabileceklerini ve 2027’yi görebileceklerini ikna olurlarsa yatırımı düşünebilirler. Yatırım yapmayanlar o güçlü yılı kaçırabilir” dedi.

Sanayi kısmında önemli bir atıl kapasite bulunduğunu vurgulayan Ortan, “Ama ellerinde aslında önemli bir atıl kapasite var. Evet, ben birinci kere sanayiciyi bu kadar bezgin görüyorum. Bir an önce tekrar istihdamı, ya­tırımı, ihracatı öncelikleyen kalkınmacı siyasete geçil­meli. 2027 yılında bu politika­ya geçileceğini düşünüyorum. Zira Merkez Bankası’nın enflasyon haricinde; rezerv­ler, cari açığın yönetilebilirli­ği, bütçe açığı konusunda muhakkak bir disiplini artık sağladığını düşünüyorum” diye konuştu.

Dünya gazetesinden Jülide Yiğittürk Gürdamar’ın haberine nazaran Merkez Bankası’nın enflasyon, rezervler, cari açık ve bütçe açığı tarafında makul bir disiplin sağladığını lisana getiren Ortan, 2027’de tekrar istihdamı, yatırımı ve ihracatı önceleyen kalkınmacı siyasetlere geçileceğini öngördü. İmalat sanayine yönelik 100 milyar TL’lik finansman paketini “nokta atışı” dayanak olarak tanımlayan Ortan, yatırım maksatlı kredilerin büyüme kısıtlarından muaf tutulma alanının genişletilebileceğini söyledi. “Yüzde 17 enflasyon, yüzde 19 siyaset faizi istikrar noktasıydı. O düzeylere dönüldüğünde sürdürülebilir bir istikrar sağlanır” dedi.

ENFLASYON, FAİZ VE KUR BEKLENTİSİ

Yıl sonu enflasyon beklentilerini yüzde 25 düzeyinde koruduklarını aktaran Ortan, enflasyonun yüzde 21-25 aralığında tamamlanabileceğini belirtti. Bu tabloya paralel olarak siyaset faizinin yüzde 28-30 bandında şekillenmesini, dolar kurunun ise 51-52 TL aralığında yıl sonunu görmesini beklediklerini kaydetti.

Merkez Bankası’nın faiz indirim sürecinde “pas geçme” mümkünlüğünün zayıfladığını söz eden Ortan, piyasada 50-100 baz puanlık indirim beklentisinin öne çıktığını söyledi. Makroihtiyati önlemlerde gevşeme olmadıkça kredi faizlerindeki düşüşün siyaset faizine kıyasla daha sonlu kalacağını vurgulayan Ortan, yıl sonuna kadar besbelli bir gevşeme değil, “normalleşme” süreci öngördüğünü belirtti.

BANKACILIK DALINDA ENFLASYON VURGUSU

Bankacılık dalının son 10 yılda özkaynaklarını enflasyon karşısında erittiğini lisana getiren Ortan, enflasyondaki düşüş ve faiz indirim sürecinin sürmesi halinde yıl sonunda birinci sefer özkaynak kârlılığının enflasyonun üzerine çıkabileceğini söyledi. Bu gelişmenin yabancı sermaye ilgisini artırabileceğini tabir etti.

“10 yıl sonra birinci defa bankalar enflasyonu yenebilir” değerlendirmesinde bulunan Ortan, bölüm açısından yeni bir periyodun başlayabileceğine işaret etti.

KART LİMİTLERİ VE NAKİT MALİYETİ

Kredi kartı limitlerinin gelirle orantılı hale getirilmesine yönelik düzenlemelerde uygulama ile gaye ortasında boşluk oluştuğunu belirten Ortan, kelam konusu düzenlemenin üç ay ertelendiğini hatırlattı. Kart limitlerinin toplumsal hayat üzerinde direkt tesirli olduğunu vurgulayarak düzenlemelerin dikkatle ele alınması gerektiğini söyledi.

En büyük banknotun 200 TL olmasının operasyonel yük oluşturduğuna dikkat çeken Ortan, ATM dolumları ve nakit sayım süreçlerinin bankalar için önemli maliyet ve güvenlik riski yarattığını lisana getirdi. Nakit kullanımını azaltma maksadı varsa kart tarafında daha esnek bir yaklaşımın değerlendirilebileceğini tabir etti.

TARIM VE TURİZMDE BÜYÜME STRATEJİSİ

İş Bankası’nın gelecek vizyonunda tarım ve turizmin iki temel alan olduğunu belirten Ortan, tarım kredilerinde özel bankalar ortasında yüzde 40 pazar hissesine ulaştıklarını ve Ziraat Bankası’ndan sonra ikinci sırada yer aldıklarını söyledi. Tarım kredilerinin büyüklüğünün 107 milyar TL, turizm kredilerinin ise yaklaşık 90 milyar TL düzeyinde olduğunu aktardı. Son iki yılda turizm bölümüne 2 milyar dolar kredi sağladıklarını kaydetti.

KONUT PİYASASINDA 2027 BEKLENTİSİ

Konut piyasasında 2025’te başlayan sakinliğin 2026’da da sürebileceğini söz eden Ortan, faiz oranlarının şimdi istenen düzeye inmediğini ve alıcı tarafın temkinli davrandığını söyledi. 2027’de faizlerin gerilemesiyle birlikte konut piyasasında hareketlenme ve kredilerin yine yapılandırılması sürecinin başlayabileceğini öngördü.

ŞİŞECAM SATIŞI VE REKABET SORUŞTURMASI

Şişecam’ın 171,5 milyon dolarlık arsa satışının finansal rasyonalite çerçevesinde gerçekleştiğini belirten Ortan, 25 yıldır atıl durumda bulunan bir varlığın 7 milyar TL nakit yaratmasının borçluluğun azaltılması açısından değerli olduğunu söz etti. Sürecin şeffaf yürütüldüğünü ve siyasi ya da teknik dışı bir öge bulunmadığını vurguladı.

Rekabet Kurulu’nun bankalara yönelik soruşturmasına ait değerlendirmede bulunan Ortan ise pazar araştırması ile rekabeti bozucu aksiyon ortasında net bir ayrım bulunduğunu söyledi. Kendi bakış açısına nazaran rekabet bozucu bir öge görmediğini lakin sürecin sonucunun beklenmesi gerektiğini kaydetti.

DEPREM BÖLGESİNDE LOJMAN PROJESİ

Banka, 6 Şubat sarsıntılarından etkilenen bölgelerde çalışanlarına yönelik lojman yatırımlarını sürdürüyor. Malatya’da 80 konutluk lojmanın teslim edildiğini açıklayan Ortan, Hatay ve Adıyaman’daki projelerle birlikte toplam yaklaşık 200 konutluk lojmanın çalışanlara kazandırılacağını bildirdi. Hatay’da zelzele sonrası şube sayısının 5’ten 3’e düştüğünü, hizmetin birleşen şubeler üzerinden devam ettiğini kelamlarına ekledi.