İktisat diplomasisinde ‘trilyon dolarlık’ argüman: Pekin tepesinden ne bekleniyor?

ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Lideri Şi Cinping’in bu hafta Pekin’de gerçekleştirmesi beklenen görüşmede, İran’daki çatışmalar başta olmak üzere global jeopolitik riskler ve ekonomik başlıklar ele alınacak. Ziyaretin, 2017’den bu yana bir ABD liderinin Çin’e yaptığı birinci resmi seyahat olması dikkat çekiyor.

GÜNDEMDE İRAN SAVAŞI VE JEOPOLİTİK GERİLİMLER

Görüşmenin ana başlıkları ortasında Batı Asya’daki savaş, ABD-İsrail operasyonları sonrası artan tansiyon ve Çin’in İran ile güç bağlantıları yer alıyor.

Uzmanlar, Trump’ın İran konusunda Şi üzerinde diplomatik baskı kurabileceğini, Şi’nin ise Tayvan sorununu gündeme getirmesinin beklendiğini söz ediyor.

TİCARET, GÜMRÜK VERGİLERİ VE TEKNOLOJİ BAŞLIKLARI

Zirvede sırf jeopolitik değil, ticari münasebetler de masada olacak. Gümrük vergileri, karşılıklı ticaret muahedeleri, yapay zekâ ve güç siyasetleri görüşmenin kıymetli ekonomik başlıkları ortasında yer alıyor.

ABD’nin Çin ile ticaret açığını azaltma gayesi doğrultusunda yeni mutabakat ve yatırım mutabakatlarının gündeme gelmesi bekleniyor.

ABD’DEN ÜST SEVİYE İŞ DÜNYASI KATILIMI

Beyaz Saray kaynaklarına nazaran, Trump’a teknoloji, finans, güç ve havacılık kesimlerinden üst seviye şirket yöneticileri eşlik ediyor.

Heyette Boeing’den Kelly Ortberg, Apple’dan Tim Cook, Meta’dan Dina Powell McCormick, Tesla’dan Elon Musk, Goldman Sachs’tan David Solomon, BlackRock’tan Larry Fink ve Visa’dan Ryan McInerney üzere isimler bulunuyor.

Uzmanlara nazaran bu iştirak, ziyaretin sırf siyasi değil ekonomik diplomasi boyutunu da öne çıkarıyor.

UÇAK, TARIM VE GÜÇ MUAHEDELERİ BEKLENİYOR

Görüşmede Çin’in ABD’den Boeing uçakları, tarım eserleri ve güç ithalatını artırmasına yönelik mutabakatların gündeme gelmesi bekleniyor.

Ayrıca “nadir toprak elementleri” tedariki ve ticaret savaşında süreksiz ateşkesin uzatılması da masadaki kritik bahisler ortasında yer alıyor.

YENİ İRTİBAT DÜZENEĞİ VE YATIRIM İDDİALARI

Tarafların yapay zekâ ve askeri teknoloji alanında riskleri azaltmak için yeni bir bağlantı kanalı kurmayı değerlendirdiği belirtiliyor.

Öte yandan Çin’in ABD’ye 1 trilyon dolara kadar yatırım yapabileceğine ait savlar gündeme gelse de, uzmanlar mevcut şartlarda büyük ölçekli bir mutabakatın sıkıntı olduğuna dikkat çekiyor.

TRUMP: ‘TARTIŞMA GÜÇ VE İRAN ÜZERİNDE OLACAK’

Trump, görüşmeye ait yaptığı açıklamada Şi ile alakalarının düzgün olduğunu belirterek, “Tartışma biraz güç ve İran üzerine olacak” sözlerini kullandı. Tayvan konusunun da gündeme gelmesinin beklendiğini söyledi.

ÖN GÖRÜŞMELER GÜNEY KORE’DE YAPILIYOR

Zirve öncesinde ABD ve Çin heyetleri Güney Kore’de iktisat ve ticaret müzakereleri yürütüyor. Tarafların ticaret ve yatırım alanında yeni istişare düzenekleri üzerinde çalıştığı bildirildi.

GEÇMİŞ MUTABAKATLAR VE TARİHİ ART PLAN

İki önder en son geçen yıl Güney Kore’de bir ortaya gelmiş ve karşılıklı tarifeler konusunda süreksiz bir uzlaşmaya varmıştı. Taraflar kimi gümrük vergilerinde erteleme ve indirim konusunda mutabakat sağlamıştı.

Trump’ın daha evvel planlanan Çin ziyareti ise İran’daki çatışmalar nedeniyle ertelenmişti.