IBAN ile para transferi yapanlara kritik uyarı!

Yurttaşların son periyotta ödemelerinde sık sık kullandığı IBAN yoluyla para transferi, kimi sakıncaları da beraberinde getiriyor.

Kredi kartı kurulundan kaçınmak ya da fiş ve fatura düzenlememek için müşterilerden IBAN yoluyla tahsilat yapmak isteyen birtakım işletmeler, hizmeti satın alan kişi açısından da risk yaratıyor.

Kişinin para gönderdiği IBAN’ın kabahat gelirleri riski ya da diğer nedenlerle takip altında olması, o hesaba para gönderen kişi açısından da türel sorun doğurabiliyor.

“BAZI SONUÇLAR DOĞURABİLİR”

TOBB ETÜ Hukuk Fakültesi Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Öğretim Üyesi Prof. Dr. Olgun Değirmenci, yaptığı değerlendirmede, IBAN yoluyla para göndermenin, türel olarak sebebe dayalı süreç olduğuna işaret etti.

Para transferinde açıklama kısmına sebebin yazılmasının, en azından yanlış anlaşılmaları önleyeceğine dikkati çeken Değirmenci, “Transfer yoluyla gelen parayla gelir elde edilmesi kelam konusu olduğunda bir vergi de oluşuyor. Şayet IBAN üzerinden para gönderimi rastgele bir kontrat edimi ise kelam konusu konunun not edilmesi gereklidir” dedi.

Değirmenci, IBAN yoluyla gönderilen paranın hesap sahibi kişi bakımından kimi sonuçlar doğurabileceği ihtarında bulunarak, kelamlarını şöyle sürdürdü:

“IBAN’ına para gönderilen kişi açısından, Cürüm Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun yeterince kuşkulu süreç bildirimi için hesapların takibi gerekebilir. Bu kapsamda bankalar tarafından yapılan bildirimler, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) bünyesinde ilgilinin takibini gerektirebilir. IBAN’a gönderilen paraların kaynağı cürüm geliri olmasa bile kabahat yahut terör örgütleri tarafından kullanılan hesaplardan gelen paralar, ilgili kişi bakımından kelam konusu örgütlenmeye dahil olduğu tarafında kuşkuyu oluşturabilir.

IBAN’a para gönderen açısından, para gönderilen IBAN’ın hata örgütü bünyesinde takip edilen bir hesap olması durumunda kimi meselelerle karşılaşılması beklenen olacaktır. Natürel ki gerek kabahat gelirlerinin aklanması gerekse de terörizmin finansmanı kapsamındaki incelemelerde tek seferlik gönderimlerden fazla bir örgü teşkil etmesi durumu daha değerlidir.”

Tacir yahut esnafın IBAN’larına yapılan ödemelerde kural olarak alınan mal yahut hizmetin belirtilmesinin değer taşıdığına dikkati çeken Değirmenci, “Para gönderimi süreklilik arz edecekse kesinlikle mal ve hizmet alımına ait notun düşülmesi, gelecekte alınan mal yahut hizmetin bedelinin ödendiğine ait ihtilafları önleyecektir” diye konuştu.

“İŞLETMEYE KAYITLI IBAN KULLANILMALI”

Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mali Hukuk Ana Bilim Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Çolak da iktisatta temel sorunlardan birinin kayıt dışılık olgusu olduğunu belirterek, kayıt dışılıkla gayrete, yürürlüğe konulan dijital uygulamalar ve kontrol süreçlerinin değerli katkı sunduğunu söyledi.

IBAN yoluyla yapılan para transferlerinde yasal sorumluluk altına girilmemesi için dikkat edilmesi gereken kritik noktalar bulunduğuna işaret eden Çolak, “Herhangi bir işletmeden mal ve hizmet alıyorsanız, ödemede işletme sahibinin yahut bir çalışanın şahsi IBAN’ının değil, işletmenin kayıtlı banka hesabına tarifli IBAN kullanımına itina gösterilmelidir” tabirini kullandı.

Çolak, alıcılar tarafından IBAN transferinde alım ve satıma bahis sürecin kısaca belirtilmesinin değerli olduğunu belirterek, “Örneğin ‘araç tamir karşılığı’, ‘X konutun satış tutarı’, ‘Y plakalı aracın kaporası’, ‘özel ders bedeli’, ‘taksi ücreti’ ve ‘muayene parası’ üzere. İleride doğabilecek ticari uyuşmazlıklarda ispat olarak kullanılabilecek, kayıt dışılıkla uğraşa katkı sunacaktır” değerlendirmesinde bulundu.

IBAN üzerinden yapılan para transferlerinin, hakikat biçimde gerekçelendirilmediği takdirde mali ve türel açıdan önemli mağduriyetlere yol açabileceğini bildiren, Çolak, “Ticari bir faaliyet arz etmeyen, ferdî süreçlere dayalı borç ve alacaklar ile hibe üzere ödeme kalemleri dışında hesaba gelen yüksek dengeli ve nizamlı para transferleri, vergi kontrolleri sonucu ticari nitelik taşıdığı tespit ve ispat edildiğinde, kayıt dışı gelir ve çıkar olarak cezalı vergilendirmeye husus edilebilecektir” bilgisini paylaştı.

“ADLİ SORUŞTURMA YAPILABİLİR”

Çolak, kaynağı belgisiz, yüksek dengeli süreçlere yönelik cürüm gelirlerinin aklanması yahut terörün finansmanı hatasıyla alakalı olduğuna dair kuşku bulunması üzerine, banka hesaplarına ve mal varlıklarına el konulabildiğini, isimli soruşturma ve kovuşturma yapılabildiğini belirterek, dedi.

Mal ve hizmet sunan kişi yahut işletmelerin de vakit zaman nakit ve kartla ödeme yerine IBAN’a para transferi talep ettiğine işaret eden Çolak, şunları kaydetti:

“Verilen hizmet karşılığında, fatura, fiş yahut başka geçerli evrak aramak ve talep etmek, hizmetten faydalananın hem hakkı hem de yasal misyonudur. Son periyotta yapılan vergi düzenlemeleriyle fatura ve başka vesikaları düzenlemeyenler ve bunları almayanlara, artırılmış özel usulsüzlük cezaları uygulanmaktadır.

Hizmet veren kişi IBAN ile ödemeyi mecburî tutuyor fakat geçerli bir evrak vermiyorsa Gelir Yönetimi Başkanlığının dijital kanalları üzerinden müddetinde bu süreçlerin ihbar edilmesi, tüketiciler açısından en inançlı yol olacaktır. Aksi durumlarda, yani IBAN ile gönderilen açıklamasız ve evraksız transferler, ileride yapılacak kontrol ve denetimler sonucunda hem alıcılar hem de hizmet verenler açısından önemli mali külfetlere ve vergi cezalarının uygulanmasına yol açabilecektir.”