Bankalar kapıyı kapatınca toplumsal medya tefecileri türedi: ‘Senetle para’ tuzağı yaygınlaşıyor!

AKP iktidarının yarattığı ekonomik kriz sonucu derinleşen yoksulluk ve yüksek enflasyonla bir arada yurttaş geçinemez oldu. Borçlarından ötürü bankacılık sisteminden dışlanan ya da kredi limitlerini tüketen yurttaşlar ise devayı toplumsal medyada aramaya başladı.

Sosyal medya platformlarda “Senetle para verilir”, “elden nakit”, “yüz yüze işlem” başlıklarıyla açılan ilan kümelerinin yanında bir yandan da “Haciz kapıda”, “Bebek var, kredi alamıyorum” diyerek borç arayanlar yer aldı. Bahse ait ekonomist Onur Çanakçı ve sosyolog Zeliha Bürtek ile konuştuk.

“Türkiye’de yurttaşların yaklaşık yüzde 85’inin geliri masrafını karşılamıyor” diyen Çanakçı, “24 milyonu aşan icra ve iflas belgesi var. Bu kadar insan ve şirket bankacılık eserlerinden kısıtlanmış durumda” sözlerini kullandı.

Yurttaşların kayıtdışı finans ağlarına yöneldiğini belirten Çanakçı, “Yüzde 15- 20 aylık faizle borç almak son evredir. Sorun ekonomik olmaktan çıkar, güvenlik riskine dönüşür” dedi. Toplumsal medyada organize dolandırıcılık riskine de dikkat çeken Çanakçı, “30 bin lira senetle verilir deniyor, evvel 500 lira yatırın deniyor. Bin kişi 500 lira yatırsa önemli bir meblağ ortaya çıkar. Kimse 500 lira için dava açmaz lakin bu sistemle yüz binlerce lira toplanabilir” diye konuştu.

Devletin artan mali baskılar karşısında daha sert tahsilat sistemlerine yöneldiğini tabir eden Bürtek, “İnsanlar hiç beklemedikleri anda vergi borcu, SGK borcu üzere yüklerle karşı karşıya kalıyor. Daha evvel vakte yayılan uygulamalar bugün daha sert ve ani biçimde hissediliyor. Bu durum gündelik hayatı kırılganlaştırıyor” dedi.

‘ÇARESİZLİK GÖSTERGESİ’

Bürtek, “Hem devlet hem yurttaş maddi kaynak üzerinden var olma uğraşı veriyor. Şayet sistem içinde inançlı ve yasal yollar daralıyorsa kişi öbür yollar aramaya yönelir. 25 bin lira alıp 100 bin lira ödemeyi kabul etmek rasyonel bir tercih değil, çaresizliğin göstergesidir” diye konuştu.

Ekonomik kırılganlığın derinleşmesinin sadece kişisel mağduriyetler üretmediğini belirten Bürtek, “Bu süreç toplumsal inancı aşındırır. Beşerler hem devlete hem birbirine karşı güvensizleşir. Bu da ekonomik krizden daha kalıcı sonuçlar doğurabilir” dedi.