Uzmanından yaz uyarısı: Yaşlılarda sıvı ve protein tüketimi hayati ehemmiyet taşıyor

Yaz mevsimi, yaşlı bireyler için sırf sıcak havaların değil; dehidratasyon, elektrolit dengesizlikleri ve yetersiz beslenme riskinin de arttığı kritik bir devir olarak öne çıkıyor. Yaşlanmayla birlikte susama hissinin azalması, böbrek işlevlerinde görülen değişiklikler, kronik hastalıkların varlığı ve çoklu ilaç kullanımı sıcak havaların olumsuz tesirlerini daha bariz hale getiriyor.

İç Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Fatma Gülçin Özalp, yaz aylarında yaşlı bireylerin beslenme ve sıvı tüketimine özel ehemmiyet verilmesi gerektiğini belirterek, alınacak kolay tedbirlerle önemli sıhhat sıkıntılarının büyük ölçüde önlenebileceğini söyledi.

“SUSAMAYI BEKLEMEDEN SU TÜKETİLMELİ”

Yaz aylarında yaşlı bireylerde en değerli gayenin kâfi sıvı alımını sağlamak olduğunu vurgulayan Uzm. Dr. Fatma Gülçin Özalp, yaş ilerledikçe susama hissinin zayıfladığına dikkat çekti.

Yaşlı bireylerin birçok vakit susuzluk hissini gereğince algılayamadığını söyleyen Özalp, “Bu sebeple susamayı beklemeden gün boyunca nizamlı aralıklarla su tüketmeleri gerekir. Ayran yahut şekersiz komposto üzere içecekler de günlük sıvı alımını destekleyebilir. Fakat kalp yetmezliği, böbrek hastalığı bulunan yahut idrar söktürücü ilaç kullanan şahıslarda sıvı tüketimi kesinlikle tabip teklifine nazaran planlanmalıdır” sözlerini kullandı.

Özalp, halsizlik, baş dönmesi, tansiyon düşüklüğü, şuur bulanıklığı ve düşme sıklığında artışın dehidratasyonun erken belirtileri arasında yer aldığını, bu belirtilerin ihmal edilmemesi gerektiğini tabir etti.

“PROTEİN TÜKETİMİ KAS KAYBINI ÖNLÜYOR”

Yaşlılık periyodunda kas kütlesi ve kas gücünde azalma ile seyreden sarkopeninin kıymetli sıhhat meselelerinden biri olduğunu belirten Uzm. Dr. Özalp, sıcak havalarda iştah azalsa bile protein tüketiminden vazgeçilmemesi gerektiğini söyledi.

Özalp, kelamlarına şöyle devam etti: “Yumurta, süt ve süt eserleri, balık, tavuk eti ve kurubaklagiller üzere kaliteli protein kaynakları günlük beslenmede kesinlikle yer almalıdır. Kâfi protein alımı kas gücünün korunmasına, hareket yeteneğinin sürdürülmesine ve bağımsız ömrün desteklenmesine katkı sağlar.”

“HAFİF AMA BESLEYİCİ ÖĞÜNLER TERCİH EDİLMELİ”

Sıcak havalarda ağır ve yağlı yemeklerin yerine besin bedeli yüksek, sindirimi kolay öğünlerin tercih edilmesi gerektiğini belirten Özalp, yaz sofralarında zeytinyağlı zerzevat yemekleri, yoğurtlu öğünler, mevsim salataları, ızgara yahut haşlanmış etler ile tam tahıllı besinlerin ön planda olması gerektiğini söz etti.

Uzun müddet aç kalmanın ve öğün atlamanın yaşlı bireylerde yetersiz beslenme riskini artırdığına dikkat çeken Özalp, tertipli beslenme alışkanlığının korunmasının ehemmiyetini vurguladı.

“SU ORANI YÜKSEK BESİNLER YAZIN ÖNEMLİ DESTEK SAĞLIYOR”

Yaz mevsiminde su içeriği yüksek meyve ve sebzelerin tüketiminin artırılması gerektiğini belirten Uzm. Dr. Fatma Gülçin Özalp, “Karpuz, kavun, şeftali, kayısı, salatalık ve domates hem sıvı alımına katkı sağlar hem de vitamin, mineral ve antioksidan açısından kıymetli dayanak sunar. Fakat diyabet hastalarında meyve tüketiminde porsiyon denetimi ihmal edilmemelidir” dedi.

“GIDA GÜVENLİĞİ İHMAL EDİLMEMELİ”

Yaz aylarında besin kaynaklı enfeksiyon riskinin arttığını hatırlatan Özalp, yaşlı bireylerde bağışıklık sisteminin daha zayıf olması sebebiyle bu enfeksiyonların daha ağır seyredebildiğini belirtti.

Özalp, “Pişmiş yemekler oda sıcaklığında uzun müddet bekletilmemeli, et ve süt eserlerinde soğuk zincir korunmalı, açıkta satılan besinlerden uzak durulmalı, meyve ve sebzeler tüketilmeden evvel kesinlikle düzgünce yıkanmalıdır” dedi.

“BESLENME KİŞİYE ÖZEL PLANLANMALI”

Yaşlı bireylerde gereksiz ve katı diyet uygulamalarının da sıhhat açısından risk oluşturabileceğine dikkat çeken Uzm. Dr. Fatma Gülçin Özalp, çok düşük kalorili ya da aşırı kısıtlayıcı diyetlerin iştahsızlığı artırarak yetersiz beslenmeye sebep olabileceğini söyledi.

Özalp, kelamlarını şöyle tamamladı: “Beslenme planı; kişinin kronik hastalıkları, kullandığı ilaçlar, işlevsel durumu ve ömür kalitesi dikkate alınarak bireyselleştirilmelidir. Yaz aylarında kâfi sıvı alımı, kâfi protein tüketimi ve istikrarlı beslenme, sıcak havalara bağlı sıhhat problemlerinin önlenmesinde hayati ehemmiyet taşımaktadır.”