10 yıllık yasak sona erdi: Savaş sonrası amonyum nitrat gübre müsaadesi

Tarım ve Orman Bakanlığı, bölgedeki jeopolitik gelişmeler nedeniyle gübre tedarikine yönelik yeni önlemleri devreye alırken, 81 vilayet valiliğine gönderilen genelgeyle 2016’dan beri yasak olan amonyum nitrat gübresinin tarımda kullanılmasının önünü açtı.

Bakanlıktan edinilen bilgiye nazaran, Hürmüz Boğazı, dünyada petrolün yüzde 20’sinin, üre gübresinin yüzde 25-35’inin, amonyağın yüzde 25-30’unun ve fosfatlı gübrenin değerli kısmının geçtiği kritik değere sahip bir koridor durumunda.

Bu bölgenin güvenliği, gübre ve gübre ham unsurlarının büyük oranda bölge ülkelerinden temin edilmesi nedeniyle ziraî üretimin sürdürülebilirliği açısından ehemmiyet taşıyor.

Bu kapsamda, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik hücumlarının başladığı birinci andan itibaren Türkiye, gerek besin arz güvenliğinin sağlanması gerekse ziraî üretimin aksamaması için her türlü önlemi aldı.

GÜBRE STOKLARI KÂFİ DÜZEYE ULAŞTIRILDI

Bu kapsamda Bakanlıkça, savaş riskinin ortaya çıktığı birinci andan itibaren dalla koordineli halde çalışmalar yürütüldü. Türkiye’de ziraî üretimde ve endüstride kullanılmak üzere özel kesim tarafından gübre ve gübre ham hususu tedarikleri yapıldı. Bu sayede üreticilerin bu devirde gereksinim duyacağı gübre stokları kâfi düzeye ulaştırıldı.

Ancak Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğinde yaşanan belirsizlik nedeniyle tüm dünyada gübre fiyatları artmaya başladı.

Güzlük ekilişler için üst gübre, yazlık ekilişleri için de taban gübresinin ağır kullanıldığı ilkbahar devrinde bu eserdeki fiyat artışının denetim edilmesi ve çiftçilerin gübreye erişimini sağlamak maksadıyla yeni tedbirlerin devreye alınmasına devam ediliyor.

Bu kapsamda, alternatif ülkelerden birinci etapta uygun fiyata üre gübresi temin edilmesi maksadıyla yüzde 6,5 olan gümrük vergisi sıfıra indirildi.

Üreticilerin gübreye erişimini sağlamak maksadıyla amonyum nitrat ve kalsiyum amonyum nitrat gübrelerinin ihracatı durdurularak, bu eserlerin yurt içinde kullanılması için önlemler alındı.

Gübre ve gübre ham unsurlarını alternatif pazarlardan temin etmek gayesiyle bu eserlerin ağır olduğu ülkelerle görüşmeler de sürdürülüyor.

TARIMSAL ÜRETİMDE TEKRAR KULLANILMASINA İZİN

Bakanlıkça 81 vilayet valiliğine gönderilen genelgeyle, amonyum nitrat gübresinin tarımda tekrar kullanılmasına müsaade verildi.

Bu kararla, kurulu yerli üretim kapasitesini kullanmak ve üreticilerin daha uygun fiyatla gübreye ulaşabilmesini temin etmek gayesiyle bilhassa kuru tarım koşullarına uygun, bitkinin kısa ve uzun vadede azot gereksinimini karşılayan, 2016’dan beri tarımda kullanımı yasaklı olan amonyum nitrat gübresinin önü açıldı.

Nitratlı gübrelerin (yüzde 33 amonyum nitrat, yüzde 26 kalsiyum amonyum nitrat, potasyum nitrat ve sodyum nitrat) el üretimi patlayıcı imalinde kullanımının engellenmesi emeliyle 8 Haziran 2016 tarihinde satış ve sevkiyatları durdurulmuştu.

SATIŞ VE SEVKİYATI 30 MAYIS’A KADAR YAPILACAK

Genelgeye nazaran, amonyum nitrat gübresinin satış ve sevkiyatı 30 Mayıs’a kadar yapılacak.

Gübre üreticisi ve ithalatçı firmalarca dağıtıcılara yapılacak sevkler, Gübre Takip Sistemi (GTS) üzerinden gerçekleştirilecek. Gübre dağıtıcıları, sevklerin stok kabulünü yapmadan çiftçiye satışı tamamlayamayacak.

Çiftçi hak edişleri, Çiftçi Kayıt Sistemi’nde (ÇKS) yer alan arazi büyüklüğü ve eser deseni dikkate alınarak GTS üzerinden yapılacak. Dağıtıcılarca amonyum nitrat gübresinin stok çıkışı, satış esnasında gerçekleştirilecek.

ÇKS kaydı ve GTS hak edişi olmayan çiftçilere, mutlaka amonyum nitrat gübresi satışı yapılmayacak.

İl ve ilçe el imali patlayıcı komitelerince gübre dağıtıcılarının rutin kontrolleri yapılarak aksi davrananlar hakkında Nitrat Azotu İçeren Kimyevi Gübrelerin Satışı, Nakli ve Stok Bildiriminin Denetimine Dair Bildiri kapsamında Cumhuriyet savcılıklarına hata duyurusunda bulunulacak.