İstifçiliğin perde gerisi… Uzmanlar uyardı: Depresyon ve şizofreni ile seyredebilir!

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Hastanesi Ruh Sıhhati ve Hastalıkları Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nuray Atasoy, biriktirme bozukluğunun tedavi edilmemesi halinde fizikî ve dijital alanların “çöplüğe” dönüşebileceğini söyledi.

Atasoy, “İstifçilik” ya da “çöp ev” olaylarıyla gündeme gelen dispozofobinin dikkate alınması gerektiğini belirterek, bu sorunun günümüz dünyasında hem fizikî hem de dijital alanları işgal ettiğini kaydetti.

Dispozofobinin, depresyon, obsesif kompulsif bozukluk, psikoz ve şizofreni üzere hastalıklarla seyredebildiğine dikkati çeken Atasoy, “Biriktirme nedeniyle insanların ömür alanları işgal oluyor, meskenler çöpe dönüyor.” dedi.

Atasoy, dispozofobinin temelinde farklı nedenlerin olabildiğini lisana getirerek, bunun, bazen kişinin iç dünyasındaki boşluğun sözü olabildiğini anlattı.

Dispozofobinin hem bayanlarda hem de erkeklerde görüldüğünü aktaran Atasoy, şöyle devam etti:

“Yaşlılarda biraz daha artıyor. Yaşlılığın getirdiği bilişsel problemler nedeniyle bunamada da istifçilik görebiliyoruz. Bir hastam kullandığı tuvalet kağıtlarını saklıyordu. Son derece rahatsız edici. Aile buna gizlice baktığında da arbede ediyordu, ‘Onları kullanacaktım ben.’ diye. Diğer bir hastamda çok kitap alıyordu ancak aslında okumuyordu kitapları. Artık konutta oturacak yer kalmadı. Mutfak bile kitap doluydu.”

Atasoy, çağdaş dünyada dispozofobinin boyut değiştirdiğine işaret ederek, “Teknolojik manada da bireyin e-mailleri çöple doluyor, temizlenmediği için de ortadaki kıymetli e-mailler gözden kaçabiliyor. Sonsuz depo olmadığı için de gereksinimi olan bilgiyi koyacak yer kalmıyor. Bununla çok güç, vakit ve biliş uğraşı olduğu vakit da kişi, yapması gerekli öbür şeyleri yapamıyor ve fonksiyon kaybı oluyor.” diye konuştu.

“PROBLEM ÇOCUKLUK DEVRİNDE ÖĞRENİLMİŞ DAVRANIŞLARDAN DA KAYNAKLANABİLİYOR”

Atasoy, dispozofobi fark edildiği anda hem hastanın hem de yakınlarının profesyonel yardım alması gerektiğini vurgulayarak, uygun tedavi yollarıyla davranışın ortadan kaldırılabileceğini kaydetti.

Dispozofobinin genetik tarafının de bulunduğunu lisana getiren Atasoy, ailesinde takıntı hastalığı yahut depresyon hikayesi olanlarda bu durumun daha sık görüldüğünü kaydetti.

Atasoy, sorunun bazen çocukluk devrinde öğrenilmiş davranışlardan kaynaklanabildiğini anlatarak, konutta hiçbir eşyayı atamayan ebeveynlerle büyüyen çocukların objelere gereksiz bedel vermeyi öğrenebildiğini, tedavi sürecinde ise bu etkenleri hem hastayla hem de ailesiyle birlikte ele aldıklarını söyledi.